Azbest – do kiedy można go legalnie użytkować w Polsce?

Azbest, znany ze swoich właściwości rakotwórczych, od dawna budzi kontrowersje ze względu na zagrożenia zdrowotne, jakie niesie jego stosowanie. W Polsce, mimo zakazu produkcji wprowadzonego w 1997 roku, wciąż występuje w wielu obiektach budowlanych jako element konstrukcyjny, między innymi w postaci płyt eternitowych na dachach.

Legalne użytkowanie azbestu w Polsce

Na terenie kraju użytkowanie azbestu jest dopuszczalne do 31 grudnia 2032 roku. Jest to data graniczna ustanowiona przez rozporządzenie Ministra Gospodarki z 13 grudnia 2010 roku, zgodnie z założeniami „Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032”. Program ten zakłada stopniowe, a docelowo całkowite usunięcie wyrobów zawierających azbest z terytorium Polski, aby ograniczyć ryzyko zdrowotne wynikające z długotrwałej ekspozycji na włókna azbestowe.

Przeczytaj również: Ile kosztuje budowa domu o powierzchni 90m2?

Obowiązkiem właścicieli nieruchomości, na których znajdują się materiały azbestowe, jest zgłoszenie tego faktu do właściwych organów administracji. Osoby fizyczne powinny złożyć formularz „Informacja o wyrobach zawierających azbest” w urzędzie gminy, natomiast przedsiębiorcy przekazują takie dane marszałkowi województwa. Termin przekazania informacji upływa 31 stycznia 2026 roku i dotyczy wszystkich wyrobów, niezależnie od ich stanu technicznego czy stopnia zużycia.

Przeczytaj również: Ile sztuk suporex 24 znajduje się na palecie?

Zasady usuwania azbestu

Usuwanie azbestu musi być prowadzone wyłącznie przez wyspecjalizowane podmioty posiadające stosowne zezwolenia oraz przeszkolony personel. Wykaz takich przedsiębiorstw można znaleźć w ogólnopolskiej bazie prowadzonej przez administrację publiczną. Samodzielne demontowanie płyt lub innych elementów zawierających azbest jest zabronione ze względu na ryzyko uwolnienia włókien, co może prowadzić do ciężkich chorób układu oddechowego, w tym nowotworów złośliwych.

Przeczytaj również: Jakie radio sprawdzi się na budowie?

• Zgłoszenie faktu, że na posesji nadal występuje azbest w Polsce, pozwala uniknąć kar finansowych.
• Dostępne programy wsparcia z budżetu gminy mogą częściowo pokryć koszty demontażu, transportu i unieszkodliwiania odpadów.
• Uprawnione firmy gwarantują bezpieczne, zgodne z przepisami prawnymi usuwanie azbestu oraz jego przekazanie do unieszkodliwienia.

Niezastosowanie się do przepisów regulujących użytkowanie azbestu i jego demontaż może skutkować nałożeniem grzywny do 20 000 złotych. Dodatkowo, handel wyrobami zawierającymi ten surowiec lub ich nielegalne usuwanie, mimo obowiązującego zakazu azbestu w nowych zastosowaniach, wiąże się z ryzykiem kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Szczególną uwagę zwraca się na nieruchomości, na których materiał jest uszkodzony lub zdegradowany, ponieważ w takich miejscach wzrasta zagrożenie dla zdrowia mieszkańców i osób przebywających w otoczeniu.